Hoofdmenu

Mispoezen en Pechvogels - Prepareren is een vak

Welkom bij de tentoonstelling Mispoezen en pechvogels. Een tentoonstelling over prepareren van dieren waarbij het niet zo goed gelukt is.

Prepareren is een vak

Dit museum staat vol met opgezette dieren. De mooiste exemplaren zetten we graag in een tentoonstelling.

Maar in deze tentoonstelling doen we het anders. Hier hebben we juist de minder goed gelukte gevallen neergezet. Ze zijn waardevol voor de collectie, maar er is duidelijk iets fout gegaan. Aan de hand van de “mispoezen en pechvogels” in deze zaal leggen we uit hoe het opzetten van een dier in zijn werk gaat en waarom dat soms niet helemaal goed lukt.

blauwe kiekendief

Deze blauwe kiekendief lijkt een beetje scheel te kijken. Dit is een object uit de eerste collectie van het museum, de collectie Woestenberg uit 1935. Het beschikbare materiaal was toen niet zo goed als nu. De ogen die gebruikt zijn, zijn niet de juiste ogen voor een blauwe kiekendief. Nu zou de preparateur andere ogen gebruiken.

geoffroykat

De geoffroykat is in het echt prachtig, maar dit exemplaar is dat niet. Hier is dan ook van alles mis. De houding is niet natuurlijk; het dier heeft kaarsrechte voorpoten en in de achterpoot zit een rare knik. De ogen staan niet gelijk (en zijn ze te groot) en bij de bek is ook iets scheef gegaan. Dit is echt een mispoes! 

kerkuil

Deze kerkuil heeft een vreemd gezicht. Hier is de verkeerde maat ogen gebruikt en ook zijn ze niet goed in de kop gezet. Er zijn veel maten ogen en het is heel belangrijk om de juiste maat te kiezen bij het opzetten, anders ziet het dier er vreemd uit.

Zuid-Amerikaanse grijze vos

Bij deze Zuid-Amerikaanse grijze vos is het de vraag of de preparateur het dier ooit in het echt gezien heeft. De houding klopt niet en ook de ogen staan niet op de juiste plek in de kop. De kop is op sommige plekken ook niet goed gevuld, bijvoorbeeld boven de ogen. Daardoor kijkt hij verbaasd.

boomkat

Waarschijnlijk kreeg de preperateur alleen de huid van deze opgezette boomkat. Als het beest nog nooit in het echt hebt gezien, is het echt heel moeilijk om te bedenken hoe hij eruit moet gaan zien. Het is ook waarschijnlijk dat de huid is gekrompen bij het opdrogen. Daardoor is hij scheel gaan kijken en sluit de bek niet goed. 

rode vos

Dit lijkt een beetje op een hondje, maar het is een rode vos. En daar is het dan ook misgegaan. Misschien heeft de preparateur te veel naar de eigen hond gekeken in plaats van naar een vos. De oren van vossen staan anders dan die van een hond en een vos krult zijn staart ook nooit omhoog, wat honden wel doen.

bunzing

Deze bunzing is opgezet met de echte schedel in het lijf. Je ziet hier dus ook de echte tanden. De schedel is opgevuld met klei. Maar bij het drogen van de klei is de boel scheefgetrokken en heeft de bunzing nu een vreemde grimas.

sperwer

Kijkt deze sperwer zijn ogen uit of is hier iets anders aan de hand? De preparateur heeft hier de verkeerde ogen gebruikt en ze ook niet op de juiste manier in de kop gezet. Misschien was er geen beter materiaal voorhanden of misschien had de preparateur nog te weinig ervaring.

gekraagde roodstaart

Dit is een goed voorbeeld van een preparateur met gebrek aan ervaring. De ogen van deze gekraagde roodstaart zitten niet op dezelfde hoogte en de veren liggen niet mooi. Met wat oefening komt dat vast wel goed.

konijn

In de oren van konijnen zit kraakbeendat bij het villen los moet worden gemaakt van de huid. Doe je dat niet dan krimpt het kraakbeenen krijg je gebobbelde oren. Om het oortje weer zijn vorm terug te geven wordt er een voorgevormde kunstoor ingestoken, een stukje karton of het oor wordt gevuld met glasvezelplamuur. Bij dit konijn is het een beetje misgegaan. Hier zijn de oren onnatuurlijk plat en niet goed gevormd. 

cheeta

De opgezette cheeta zit wel erg stijfjes rechtop! Als een verschrikte huiskat. Zo zul je ze in de natuur niet zien zitten, Gelukkig hebben we ook een prachtig rennend exemplaar. Echte dieren zitten vaak niet zo stijf stil, dus dynamische houdingen lijken vaak veel echter. 

vrouwtjesree

Als je kop van deze opgezette vrouwtjesree vergelijkt met het mannetje, zie je meteen dat de kop niet klopt. De oren staan teveel naar buiten en te laag. De kop is niet goed in model gebracht met klei. Hierdoor mist de vrouwtjesree haar wenkbrauwen. 

Stap voor stap het opzetten van een sperwer

stap 1

De pootjes van de dode vogel worden voorzichtig gebogen en gestrekt om ze weer wat soepeler te maken. De maten van de ogen, lijf, vleugels en poten worden opgemeten en genoteerd.

stap 2

De veertjes op de borst worden in een soort scheiding gelegd (zoals in je haar), waardoor de blote huid goed te zien is. Dan kan een sneetje gemaakt worden van de keel tot vlak voor de cloaca (het poepgaatje). Vanaf dit sneetje wordt de hele huid van de vogel losgesneden. Dat noemen we ‘villen’. Daarbij worden voorzichtig wat gewrichten losgeknipt. De huid zit dan alleen nog vast rond de staart.

stap 3

Om de huid rond de staart los te maken, worden botjes in het ruggenmerg voorzichtig doorgeknipt. De huid is dan helemaal los van het lijfje van de vogel.

stap 4

Dan wordt de huid binnenstebuiten gedraaid. Dat maakt het makkelijker om de huid schoon te maken. Al het vet dat aan de binnenkant van de huid zit, moet worden verwijderd.

De hersenen en de ogen worden verwijderd uit de schedel en alle botjes worden schoongemaakt.

stap 5

De schoongemaakte huid moet behandeld worden zodat hij niet vergaat. Dat wordt gedaan met looistof (zuur). De huid moet daar een tijdje in liggen.

Ondertussen wordt het lijfje dat uit de huid is gehaald opgemeten, zodat er een passend neplijfje gemaakt kan worden van bijvoorbeeld PU schuim.

stap 6

Na het looien moet de huid gewassen worden om restjes bloed en eventueel restjes vet uit de veren te verwijderen.

stap 7

De huid is nu mooi schoon en moet drogen. Hiervoor kan een föhn gebruikt worden.

stap 8

De botjes van de nek, vleugels en poten worden stevig gemaakt met ijzerdraad. Met watten wordt de vorm van de poten, vleugels en nek nagemaakt. De oogholtes in de schedel worden opgevuld met klei. Daarin worden de nepoogjes gedrukt. De schedel wordt met lijm aan het nekje gemaakt.

stap 9

De ijzerdraadjes van de nek, staart, poten en vleugels kunnen dan in het kunstlichaam gestoken worden en verankerd. 

stap 10

Nu worden de veren geföhnd zodat ze niet meer plakkerig zijn, maar netjes op het lichaam liggen. Dan wordt de vogel dichtgenaaid.

Het opzetten van een eekhoorn van begin tot eind

00:00

Mispoezen en Pechvogels (wisselzaal)